Herkomst eigen geld: waarom de notaris ernaar vraagt (Wwft)

Je hebt je huis gekocht en de notaris stuurt je een vragenlijst: waar komt je eigen geld vandaan? Misschien voelt dat persoonlijk, of zelfs wantrouwig. Toch is het heel normaal. Elke notaris is wettelijk verplicht deze vragen te stellen, aan iedere koper. In dit artikel lees je waarom, en hoe je het zo makkelijk mogelijk maakt.

Wat is de Wwft?

Wwft staat voor Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. De wet moet voorkomen dat geld van criminele herkomst wordt witgewassen, bijvoorbeeld via de aankoop van vastgoed. Notarissen vallen onder deze wet. Ze moeten daarom bij elke transactie onderzoek doen naar hun cliënten. Dat heet cliëntenonderzoek.

Wat houdt het cliëntenonderzoek in?

Bij een woningaankoop gaat het cliëntenonderzoek onder meer over:

• Identificatie: de notaris stelt vast wie je bent, aan de hand van een geldig identiteitsbewijs.
• Herkomst van het geld: de notaris gaat na waar het eigen geld vandaan komt dat je in de aankoop steekt.
• De PEP-vraag: de notaris vraagt of je een politiek prominent persoon bent, of familie of een naaste geassocieerde daarvan.

Het onderzoek is maatwerk. Bij de ene koper is één bankafschrift genoeg, bij de andere wil de notaris meer weten. Dat zegt niets over jou persoonlijk; het hangt af van de situatie.

Wat is eigen geld?

Eigen geld is al het geld dat je in de aankoop steekt naast je hypotheek. Denk aan de waarborgsom, de kosten koper en een eventuele eigen inbreng in de koopprijs. Het kan uit verschillende bronnen komen:

• spaargeld;
• een schenking, bijvoorbeeld van je ouders;
• een lening van familie;
• de overwaarde van je vorige woning;
• een erfenis;
• de opbrengst van beleggingen.

Welke documenten kun je aanleveren?

Per bron vraagt de notaris om ander bewijs. Een overzicht van wat vaak wordt gevraagd:

Bron van je eigen geld	Mogelijk bewijs
Spaargeld	Bankafschrift op jouw naam waaruit het saldo blijkt, eventueel over een langere periode
Schenking	Schenkingsovereenkomst en een afschrift van de overboeking door de schenker
Lening van familie	Leenovereenkomst en een afschrift van de overboeking
Overwaarde vorige woning	Nota van afrekening van de verkoop
Erfenis	Stukken over de afwikkeling van de nalatenschap en de uitbetaling
Beleggingen	Overzicht van je beleggingsrekening en de verkoop

Dit is een indicatie. Welke stukken nodig zijn, bepaalt de notaris.

Goed om te weten: een volledig ingevuld formulier betekent dat je de informatie hebt aangeleverd, niet dat alles is goedgekeurd. De notaris beoordeelt of de gegevens voldoende zijn. Soms volgt er nog een vraag of een verzoek om een extra document. Dat is geen teken dat er iets mis is, maar onderdeel van het proces.

Waarom is de notaris zo grondig?

De notaris heeft geen keuze. Kan het cliëntenonderzoek niet worden afgerond, dan mag de notaris niet meewerken aan de transactie. Bovendien geldt voor de notaris een meldplicht bij ongebruikelijke transacties. Het onderzoek beschermt dus niet alleen de samenleving, maar ook het zorgvuldige verloop van jouw aankoop.

Tips om het soepel te laten verlopen

• Begin op tijd. Verzamel je documenten zodra de koopovereenkomst getekend is. Zo voorkom je vertraging vlak voor de overdracht.
• Wees volledig en consistent. Zorg dat de bedragen in je documenten overeenkomen met wat op de nota van afrekening staat.
• Leg grote bijschrijvingen uit. Staat er een grote storting op je rekening, bijvoorbeeld een schenking? Voeg meteen een korte toelichting en het bijbehorende stuk toe.
• Betaal van je eigen rekening. Maak de waarborgsom en het saldo van de nota van afrekening over vanaf een rekening op je eigen naam.
• Geen contant geld. Betalingen aan de notaris lopen via de bank. Houd daar rekening mee als je spaargeld nog contant hebt.
• Schenking of lening van familie? Leg de afspraken vooraf schriftelijk vast. Je hypotheekadviseur of de Belastingdienst kan je vertellen wat dit fiscaal betekent.

Stort je de waarborgsom zelf? Dan geldt hetzelfde: ook daarvoor moet de herkomst duidelijk zijn. Lees meer in waarborgsom of bankgarantie.

Wat gebeurt er met je gegevens?

Je deelt persoonlijke en financiële informatie met de notaris. Dat voelt misschien ongemakkelijk. De notaris heeft echter een wettelijke geheimhoudingsplicht, met uitzondering van wat de wet voorschrijft, zoals de meldplicht. De gegevens worden gebruikt voor het cliëntenonderzoek en de afhandeling van je aankoop. De Wwft verplicht de notaris wel om de gegevens een aantal jaren te bewaren, zodat later kan worden nagegaan dat het onderzoek goed is gedaan. Heb je vragen over wat er met je gegevens gebeurt? Stel ze gerust aan de notaris.

Waar past dit in het geheel?

Het cliëntenonderzoek is een van de vaste taken van de notaris, naast het onderzoek bij het Kadaster, het opstellen van de akten en het beheren van de geldstromen. Een overzicht van alle stappen lees je in wat doet de notaris bij de aankoop van een huis.

Zo regelt Akteloket dit voor je

Bij Akteloket beantwoord je de Wwft-vragen en upload je je documenten in een overzichtelijke online omgeving. Wij zorgen dat de informatie gestructureerd en compleet bij de notaris terechtkomt. De aangesloten, onafhankelijke notaris beoordeelt vervolgens je identificatie en de herkomst van je geld, en kan om aanvullende stukken vragen. Wij verzamelen en bereiden voor, de notaris beslist. Zo werkt het ook bij de andere stappen op hoe werkt het.